TRUNG TÂM KIỂM DỊCH Y TẾ QUỐC TẾ TP. HCM

Lịch sử phát triển

         Hoạt động kiểm dịch y tế biên giới, với mục tiêu chính là phòng ngừa những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây lan từ nước ngoài vào Việt Nam và ngược lại, mang ý nghĩa bảo đảm an ninh quốc gia về y tế, đã được lãnh đạo đất nước chú trọng phát triển từ rất sớm do tính chất quan trọng của nó. Hoạt động này chính thức được khai sinh trên lãnh thổ Việt Nam thông qua Nghị định số 248-TTg do Thủ tướng Phạm Văn Đồng ký ban hành năm 1958.

         Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh đã cho triển khai ngay hoạt động kiểm dịch y tế tại Cảng Sài Gòn và sân bay Tân Sơn Nhất, hai cửa khẩu quan trọng không chỉ của Thành phố mà còn cả nước, đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh. Trải qua quá trình gần 40 năm hình thành và phát triển, Trung tâm đã không ngừng nỗ lực phấn đấu với ý thức trách nhiệm cao nhất để hoàn thành sứ mệnh được Đảng và Nhà nước giao phó, góp phần cùng Thành phố nói riêng và ngành y tế nói chung bảo vệ sức khỏe nhân dân.

         Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh đã trải qua các giai đoạn phát triển như sau:

1. Giai đoạn hình thành  (từ 1975 đến 1978):     

          Lúc đầu, công tác kiểm dịch quốc tế do Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh đảm nhiệm với một tổ chuyên trách gồm 04 nhân sự. Đến năm 1977 công tác này được giao cho Tổ Kiểm dịch thuộc Trạm Vệ sinh Phòng dịch Thành phố Hồ Chí Minh gồm 10 người phụ trách.

          Công tác kiểm dịch y tế ngay từ đầu được xác định là công tác y tế đặc thù, liên quan chặt chẽ với sức khỏe cộng đồng và an ninh quốc gia và chỉ được thực hiện tại các cửa khẩu, cụ thể là Cảng Sài Gòn và sân bay Tân Sơn Nhất. Hoạt động này được liên kết chặt chẽ với các cơ quan quản lý Nhà nước chuyên ngành tại cửa khẩu, gồm: Công an cửa khẩu, Biên phòng, Hải quan, Cảng vụ, Kiểm dịch động, thực vật. Kiểm dịch quốc tế là thành viên của Đoàn liên hiệp kiểm tra do Cảng vụ làm trưởng đoàn. Nội dung kiểm dịch quốc tế lúc này chủ yếu là thực hiện các thủ tục hành chính về kiểm dịch đối với phương tiện, hành khách, hàng hóa, tro cốt, hài cốt, thi thể xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu.

          Cho đến lúc này, cơ sở pháp lý duy nhất cho hoạt động kiểm dịch y tế vẫn là Nghị định số 248-TTg ban hành từ năm 1958. Hoạt động chuyên môn chủ yếu dựa vào Điều lệ Y tế Quốc tế và các hướng dẫn liên quan do Tổ chức Y tế Thế giới ban hành.

2. Giai đoạn củng cố và vượt khó (từ 1979 đến 1999):

          Trước nhu cầu phát triển một đơn vị kiểm dịch y tế tương xứng với tầm vóc của một đô thị lớn nhất nước, có sự giao lưu quốc tế nhộn nhịp nhất nước, ngày 21 tháng 6 năm 1978, Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã ký Quyết định số 137/QD-UB thành lập Trạm Kiểm dịch quốc tế trực thuộc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, tiền thân của Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh, mở ra một chặng đường phát triển mới của hoạt động kiểm dịch y tế biên giới tại Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung. Cũng trong tháng 6/1978, Trung tâm được giao tòa nhà số 40 Nguyễn Văn Trỗi, Phường 15, Quận Phú Nhuận làm trụ sở chính để hoạt động cho đến ngày nay. Địa bàn hoạt động của Trung tâm là sân bay Tân Sơn Nhất, Cảng Sài Gòn và phao số 0 tại Vũng Tàu.

          Lúc này, Trạm Kiểm dịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh chỉ gồm 14 nhân sự, chia làm 2 bộ phận: bộ phận chuyên môn và bộ phận hậu cần. Nhân sự kiểm dịch viên y tế đa phần là những cán bộ quân, dân y vừa từ chiến trường trở về, chưa có kinh nghiệm về kiểm dịch y tế, khả năng ngoại ngữ hạn chế, còn bỡ ngỡ với môi trường cửa khẩu quốc tế... Trang thiết bị, phương tiện làm việc còn thiếu thốn, nhân viên phải đi nhờ ô tô, ca nô của Cảng vụ hàng hải khi đi làm thủ tục tàu nhập, xuất cảnh.

          Trước muôn vàn khó khăn thách thức trong giai đoạn đầu, nhưng với quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ chính trị được giao, tập thể lãnh đạo và nhân viên kiểm dịch y tế đã không ngừng tìm tòi, học hỏi, tự củng cố và phát triển để Trạm Kiểm dịch quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh luôn đứng vững và tiếp tục phát triển đi lên.

3. Giai đoạn tự khẳng định (từ 1999 đến 2013):

          Ngày 19 tháng 5 năm 1999, Trạm Kiểm dịch quốc tế được chuyển thành Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế Thành phố Hồ Chí Minh tại Quyết định số 2856/QD-UB-KT của Ủy ban Nhân dân Thành phố nhằm đáp ứng với tình hình dịch bệnh trên thế giới và quy mô phát triển của Thành phố. Hoạt động chuyên môn được thực hiện dựa theo Điều lệ Kiểm dịch y tế biên giới của Nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam được ban hành tại Nghị định số 41/1998/NĐ-CP ngày 11 tháng 6 năm 1998 của Thủ tướng Chính phủ.

          Trung tâm có 2 cơ sở làm việc: trụ sở chính tại 40 Nguyễn Văn Trỗi, Phường 15, Quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh; và cơ sở 2 tại số 04 Hải Đăng, Phường 3, Thành phố Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Ngoài ra, Trung tâm còn được các cảng vụ bố trí phòng làm việc trong các khu vực cảng hàng hải, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất.

          Địa bàn hoạt động của Trung tâm là các khu vực cửa khẩu và các nơi có liên quan hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu. Hoạt động kiểm dịch y tế đường hàng hải được thực hiện trên toàn bộ vùng nước cảng biển của Thành phố Hồ Chí Minh được quy định trong pháp luật hàng hải quốc gia. Địa bàn này trải dài hơn 100 km, từ phao số 0 thuộc địa phận Tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu trở vào đến giáp Tỉnh Tiền Giang. Hoạt động kiểm dịch y tế đường hàng không được thực hiện tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, nơi có lưu lượng tàu bay và hành khách xuất nhập cảnh lớn nhất nước. Ngoài ra, hoạt động kiểm dịch y tế còn được thực hiện tại các bưu cục ngoại dịch để kiểm soát hàng hóa xuất nhập qua đường bưu điện.

4. Giai đoạn phát triển (từ 2013 đến nay):

          Từ giữa năm 2013, Trung tâm tổ chức lại bộ máy theo Quyết định số 554/QĐ-SYT ngày 11 tháng 4 năm 2013 của Giám đốc Sở Y tế. Trung tâm gồm Ban Giám đốc; 04 khoa chuyên môn: Kiểm dịch y tế, Tiêm chủng và Quản lý sức khỏe, Xử lý y tế, Xét nghiệm; 02 phòng chức năng: Kế hoạch – Tài chính, Tổ chức – Hành chính. Hoạt động chuyên môn được thực hiện trên cơ sở pháp lý của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2007 và Nghị định số 103/2010/NĐ-CP. Trung tâm được giao quyền tự chủ toàn phần về tài chính theo Nghị định 43/2003/NĐ-CP.

          Nội dung hoạt động của Trung tâm là giám sát y tế, kiểm tra y tế, xử lý y tế phương tiện vận tải, người và hàng hóa xuất nhập quá cảnh, xuất nhập khẩu; giám sát vệ sinh, phòng chống bệnh truyền nhiễm tại các cửa khẩu của Thành phố Hồ Chí Minh.

          Khu vực hoạt động của Trung tâm cũng liên tục được mở rộng theo tốc độ phát triển chung của Thành phố. Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất vẫn luôn là cảng hàng không nhộn nhịp nhất nước, chiếm khoảng 40% lượng khách xuất nhập cảnh trên cả nước và tiếp tục phát triển nhanh với tốc độ 15%/năm. Ngoài lưu lượng khách nhiều nhất, đây còn là nơi có nhiều đường bay quốc tế nhất và nhiều đường bay thẳng nhất. Cửa khẩu này là nơi duy nhất của Việt Nam liên thông với mọi vùng dịch trên thế giới. Vì thế cho nên, nhiệm vụ phòng chống dịch tại đây hơn bao giờ hết mang ý nghĩa cực kỳ quan trọng không chỉ cho riêng Thành phố Hồ Chí Minh mà còn cho cả nước. Cảng hàng hải Thành phố Hồ Chí Minh cũng được mở rộng hơn trước, nhiều cảng mới được hình thành để hiện nay có tổng cộng 41 bến cảng và 16 bến phao, trở thành cửa khẩu hàng hải lớn nhất nước. Do đó, nhiệm vụ phòng chống dịch trên các vùng nước cảng biển Thành phố Hồ Chí Minh cũng rất nặng nề. Ngoài ra, Trung tâm còn hoạt động tại các bưu điện ngoại dịch để kiểm soát hàng hóa xuất nhập dưới dạng bưu kiện, bưu phẩm.

          Hoạt động tại địa bàn đặc thù là cửa khẩu quốc tế tại một thành phố năng động, hội nhập cao, Trung tâm cũng phải nỗ lực nâng tầm của mình cho phù hợp với các yêu cầu hiện đại hóa, mang tính quốc tế. Trung tâm phải bảo đảm năng lực đáp ứng tình trạng khẩn cấp về y tế tại Tân Sơn Nhất, là cửa khẩu được chỉ định thực hiện Điều lệ Y tế Quốc tế (IHR) 2005. Trung tâm cũng là một trong những đơn vị kiểm dịch y tế đầu tiên của cả nước tham gia Cơ chế một cửa quốc gia và Một cửa ASEAN tại Cảng hàng hải Thành phố Hồ Chí Minh về thủ tục hàng hải. Ngoài ra, Trung tâm luôn phải thường xuyên nghiên cứu, áp dụng kỹ thuật mới, cải tiến quy trình chuyên môn nhằm đáp ứng các quy định quốc tế về hàng hải, hàng không trên thế giới.

          Đặc biệt, từ khoảng năm 2014 đến nay, tình hình dịch bệnh trên thế giới ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường. Nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm mới nổi, tái nổi liên tục gây thành dịch tại nhiều nơi trên thế giới. Các dịch bệnh ngày càng nguy hiểm hơn, lây lan nhanh hơn, tỷ  lệ tử vong cao hơn và hầu hết không có thuốc phòng ngừa và điều trị đặc hiệu. Các dịch bệnh đã gây ra những tổn thất không nhỏ về sức khỏe cộng đồng và kinh tế tại nhiều quốc gia, kể cả những nước phát triển.

          Trước những khó khăn và thách thức to lớn đó, bằng chiến lược đầu tư phát triển nhân lực, vật lực phù hợp, bằng sự đồng lòng và nỗ lực phấn đấu tự hoàn thiện của từng cá nhân, Trung tâm vẫn luôn hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao, luôn tự khẳng định vai trò là một trong những đơn vị kiểm dịch y tế đầu tàu của cả nước. Trung tâm luôn được Bộ Y tế, Cục Y tế dự phòng tin tưởng về chuyên môn, giao nhiệm vụ làm đơn vị đầu mối tham mưu xây dựng các đề án quan trọng. Trung tâm cũng được các địa phương đến học tập kinh nghiệm điều hành, mô hình tổ chức, phối hợp hoạt động tại cửa khẩu trong phòng chống dịch qua biên giới… Trong các đợt phòng chống dịch lớn, Trung tâm cũng là nơi được cấp trên chọn để diễn tập phòng chống dịch tại cửa khẩu. Tại các cửa khẩu, Trung tâm cũng tạo được uy tín chuyên môn và thể hiện tốt vai trò của mình đối với các cơ quan, ban ngành khác.

           Suốt quá trình gần 40 năm hình thành và phát triển, lãnh đạo và nhân viên Trung tâm luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, không ngừng nỗ lực trau giồi trình độ chuyên môn, kỹ năng ngoại ngữ, tin học, thường xuyên nghiên cứu nâng cao chất lượng hoạt động… cùng nhau vượt qua những khó khăn, trở ngại ban đầu, phấn đấu hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao, ngày càng khẳng định vai trò, vị thế của một đơn vị gác cửa an ninh quốc gia về y tế tại một thành phố đầu tàu về kinh tế của cả nước.

40 Nguyễn Văn Trỗi, Phường 15, Q. Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
028 3844 5306
tt.kdytqt@tphcm.gov.vn
KDYTQTHCM

© 2019 Trung tâm kiểm dịch y tế Quốc tế TP.HCM. Thiết kế bởi TD&T .

Online

1

Truy cập

304.857