TRUNG TÂM KIỂM DỊCH Y TẾ QUỐC TẾ TP. HCM

Sốt Lassa và những điều chưa biết

25/12/2017

SỐT LASSA VÀ NHỮNG ĐIỀU CHƯA BIẾT

          Sốt Lassa là bệnh sốt xuất huyết cấp tính thường xảy ra ở các quốc gia Tây Phi, đặc biệt là ở Nigeria. Mặc dù bệnh được mô tả lần đầu tiên vào những năm 1950, mãi đến năm 1969 các nhà khoa học mới xác định được do virus Lassa gây ra. Đây là một virus ARN thuộc họ Arenaviridae. Tính từ thời điểm bùng phát bệnh Lassa vào tháng 12/2016 đến ngày 09/06/2017, tổng cộng đã có 501 trường hợp nghi ngờ nhiễm Lassa, trong đó có 104 trường hợp được báo cáo là tử vong (chiếm tỷ lệ gần 21%).

                                                                                                                                    

Bản đồ phân bố bệnh sốt Lassa

          Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, người bị nhiễm virus Lassa do tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của loài chuột Mastomys bị nhiễm bệnh. Hơn thế nữa, việc lây lan giữa người và người cũng có thể xảy ra qua đường tiếp xúc trực tiếp với máu, nước tiểu, phân hoặc các chất dịch tiết khác của người đang mắc bệnh nhưng không có bằng chứng nào cho thấy có sự lây truyền qua đường không khí giữa người và người. Tại Châu Phi, những người sống ở nông thôn, đặc biệt là ở những nơi có điều kiện vệ sinh kém hoặc điều kiện sống đông đúc, là những người thuộc nhóm có nguy cơ cao nhiễm virus Lassa do môi trường sống có nhiều chuột Mastomys.

          Khoảng 80% số người bị nhiễm virut Lassa không có triệu chứng, số còn lại thì triệu chứng không điển hình. Thời gian ủ bệnh dao động vào khoảng 2-21 ngày, sau đó bắt đầu khởi phát triệu chứng thường là sốt, suy nhược cơ thể và khó chịu. Vài ngày sau, bệnh nhân sẽ bắt đầu đau đầu, đau họng, đau cơ vùng ngực, bụng, nôn hoặc buồn nôn, tiêu chảy. Nặng hơn nữa, bệnh nhân có thể sưng mặt, tràn dịch màng phổi, xuất huyết từ miệng, mũi, âm đạo hoặc đường tiêu hóa và có thể dẫn đến sốc, tử vong. Ngoài ra, bệnh nhân Lassa có thể sốt kéo dài thành từng đợt kiểu sốt rét cơn. Khoảng 25% trường hợp có biến chứng điếc do tổn thương dây VIII, một nửa số đó có thể hồi phục thính giác 1 phần sau khoảng 1-3 tháng.

          Bởi vì các triệu chứng của bệnh Lassa thường không điển hình nên việc chẩn đoán sớm bệnh rất khó khăn, rất khó phân biệt với các bệnh sốt khác như sốt xuất huyết do Ebola, sốt rét, sốt thương hàn, sốt vàng. Việc chẩn đoán xác định chủ yếu dựa vào xét nghiệm như: ELISA phát hiện kháng thể IgM (mới nhiễm) hoặc IgG (từng nhiễm) trong máu; Miễn dịch huỳnh quang (IFA) phát hiện kháng nguyên vi rút; PCR phát hiện dấu ấn di truyền của vi rút.

          Về điều trị, thuốc kháng vi rút Ribavirin được xem như có hiệu quả chống lại vi rút Lassa trong giai đoạn đầu của bệnh nhưng lại không có bằng chứng nào ủng hộ vai trò của Ribavirin trong việc điều trị dự phòng. Hiện tại vẫn chưa có vắc xin phòng bệnh, phòng ngừa bệnh sốt Lassa chủ yếu dựa vào việc giữ "vệ sinh cộng đồng" tốt để ngăn không cho động vật gặm nhấm vào nhà. Trong các cơ sở chăm sóc sức khoẻ, nhân viên nên luôn áp dụng các biện pháp đề phòng phòng ngừa nhiễm khuẩn theo tiêu chuẩn khi chăm sóc bệnh nhân, bất kể chẩn đoán của họ. Nhân viên chăm sóc sức khoẻ khi nhìn thấy bệnh nhân bị nghi là có sốt Lassa nên liên hệ ngay với các chuyên gia ở địa phương và quốc gia để được tư vấn và sắp xếp xét nghiệm.
         Theo khuyến cáo của CDC Hoa Kỳ, những du khách đến du lịch ở các nước Tây Phi nên tránh xa chuột bằng cách không sử dụng thức ăn chế biến từ chuột, sử dụng bẫy chuột và giữ cho chỗ ở sạch sẽ để phòng ngừa lây nhiễm vi rút Lassa.

          Người đến từ các nước Tây Phi trong vòng 21 ngày nếu có xuất hiện triệu chứng của bệnh sốt Lassa thì nên lập tức liên hệ đến các cơ quan, đơn vị sau đây để được tư vấn thêm:

     Cục Y tế dự phòng

       135 Núi Trúc, Ba Đình, Hà Nội

       (024)38 430 040

     Trung tâm Kiểm dịch y tế quốc tế

       40 Nguyễn Văn Trỗi, phường 15, Q.Phú Nhuận, TP-HCM

        (028)38 445 306

     Trung tâm Y tế Dự phòng Thanh

       699 Trần Hưng Đạo – Quận 5

       (028)39 242 717

     Trung tâm Y tế Dự phòng Quận/ Huyện

Khoa Kiểm dịch y tế tổng hợp

Tài liệu tham khảo

  1. Centers for Disease Control and Prevention. 2014. “Outbreak Distribution Map.” Retrieved December 10, 2017 (https://www.cdc.gov/vhf/lassa/outbreaks/index.html).
  2. Centers for Disease Control and Prevention. n.d. “What you need to know about Lassa Fever.” Retrieved December 11, 2017 (https://www.cdc.gov/vhf/lassa/pdf/what-you-need-to-know-about-lassa-factsheet.pdf).
  3. Cục Y tế dự phòng. 2016. “Sốt xuất huyết do virút Ebola, Lassa, Marburg.” Retrieved December 11, 2017 (http://vncdc.gov.vn/vi/danh-muc-benh-truyen-nhiem/189/sot-xuat-huyet-do-virut-ebola-lassa-marburg).
  4. Nigerian Monitor. 2016. “8 Things To Know About The Deadly Rat Which Transmits Lassa Fever.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.nigerianmonitor.com/8-things-know-deadly-rat-transmits-lassa-fever/).
  5. WHO. 2017. “Lassa fever.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/csr/disease/lassafever/en/).
  6. WHO. 2017. “Lassa fever - Fact sheet.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs179/en/).
  7. WHO. 2017. “Lassa Fever – Nigeria.” Retrieved December 11, 2017 (http://www.who.int/csr/don/28-june-2017-lassa-fever-nigeria/en/).

 

40 Nguyễn Văn Trỗi, Phường 15, Q. Phú Nhuận, TP. Hồ Chí Minh
028 3844 5306
tt.kdytqt@tphcm.gov.vn
KDYTQTHCM

© 2020 Trung tâm kiểm dịch y tế Quốc tế TP.HCM. Thiết kế bởi TD&T .

Online

1

Truy cập

499.418